Calcare di Esino
Terytorium Grigna jest od zawsze znane z minerałów i skamieniałości, które rozsławiły nazwę Esino. Wapienno-dolomityczne rafy Grigne i ich odnogi ujawniły niezwykłe bogactwo mięczaków wszelkich rozmiarów. Opat Stoppani opisał w XIX wieku ponad 200 różnych form w swojej klasycznej monografii «Les petrifications d'Esino»: spongiofity, polipowce, krynoidy, ramienionogi, małże, ślimaki i głowonogi. Później inni geolodzy badali faune fosylną tych gór, tworząc bogatą literaturę na ten temat. Dziś szacuje się, że gatunków jest ponad 250.
Calcare di Esino (Esino Limestone w międzynarodowej literaturze naukowej) to formacja geologiczna Triasu Środkowego (ok. 240 milionów lat temu) nazwana właśnie od Esino Lario. Była to starożytna tropikalna rafa koralowa — w tamtej epoce terytorium znajdowało się na obrzeżach dawnego oceanu Tetydy, na szerokości geograficznej porównywalnej z dzisiejszym Morzem Karaibskim. Skamieniałości znajdowane dziś na szlakach Grigna to szczątki owego życia morskiego: korali, gąbek, mięczaków i głowonogów zamieszkujących rafę koralową 240 milionów lat temu.
Środkowy
światowa
Petryfikowana arka Noego
Formacja Calcare di Esino dostarczyła jednej z najkompletniejszych kiedykolwiek badanych triasowych faun morskich. Każdy centymetr skały opowiada historię sprzed 240 milionów lat.
Minerały Grigne
Oprócz skamieniałości, Grigne oferują bogatą różnorodność minerałów związanych z historią geologiczną obszaru. Lumachella di Esino — dekoracyjny marmur tworzony przez skamieniałe ślimaki — był używany jako ozdobny materiał budowlany. Wśród obecnych minerałów: kalcyt, dolomit, piryt, kwarc i, w niektórych karstowych jaskiniach, piękne formacje aragonitu i selenitu. Kolekcja mineralogiczna Muzeum Grigne przechowuje najpiękniejsze okazy znalezione na tym terenie.
Lumachella a Trachyceras — typowa skamieniałość Calcare di Esino (Muzeum Grigne)
Groty i krajobraz krasowy
Calcare di Esino to skała, która umożliwiła rozwój rozległego systemu krasowego Grigne. Przepuszczalna dla wody, przez tysiąclecia rozpuszczała się tworząc ponad 1100 zmapowanych jaskiń o łącznej długości przekraczającej 82 km. Krajobraz, po którym chodzisz na powierzchni — z dolinami krasowymi, lapiazami, grotami i pionowymi studniami — to bezpośredni wynik tego chemicznego rozpuszczania. Niektóre z najgłębszych grot Prealp Lombardzkich otwierają się w Calcare di Esino między Grignę a Valsassiną.
Geolog, przyrodnik, opat i popularyzator nauki, Stoppani był pierwszym, który systematycznie opisał faunę fosylną Esino Lario w swoim dziele «Les petrifications d'Esino» (1857-1860). Dziś jest pamiętany jako jeden z założycieli włoskiej geologii. Jego pionierska praca była podstawą całej późniejszej paleontologii triasowej w tym obszarze. W Muzeum Grigne przechowywana jest część oryginalnej kolekcji.
